Rusza nabór na rok szkolny 2018/19 do Samorządowego Przedszkola i kl. I Szkoły Podstawowej im. Noblistów Polskich w Ciachcinie - szczegóły w zakładce Rekrutacja

Czesław Miłosz

1980 Czesław Miłosz

Czesław Miłosz otrzymał Nagrodę Nobla za całokształt twórczości.

Czesław MiłoszCzesław Miłosz urodził się w 1911 r. na Litwie, w powiecie kiejdańskim, jako syn Weroniki z Kunatów i Aleksandra Miłosza, inżyniera drogowego. 

Debiut poetycki Miłosza nastąpił w 1930 r., kiedy na łamach pisma „Alma Mater Vilnensis” opublikował wiersze: „Kompozycja” i „Podróż”. Rok później był jednym z założycieli grupy literackiej „Żagary”, prezentującej katastroficzny pogląd na rzeczywistość i przekonanie o nieuchronności zbliżającego się kataklizmu.

Po roku akademickim 1931-1932 spędzonym na Uniwersytecie Warszawskim i nieudanych egzaminach poeta wrócił do Wilna, gdzie w 1933 r. nakładem uniwersyteckiego Koła Polonistów ukazał się jego pierwszy tomik poetycki „Poemat o czasie zastygłym”. W tym samym roku wspólnie ze Zbigniewem Folejewskim wydał „Antologię poezji społecznej”, co po latach określił jako próbę ucieczki od spraw istotnych – czyli podszytych metafizyką. Po ukończeniu studiów w r. 1934 otrzymał za swoje poezje główną nagrodę literacką imienia Filomatów przyznaną przez Związek Zawodowy Literatów Polskich, a następnie stypendium Funduszu Kultury Narodowej, dzięki czemu mógł wyjechać na rok do Paryża, gdzie poznawał język francuski w Alliance Française. 

W 1936 r. poeta wrócił do Wilna, rozpoczął pracę w miejscowej rozgłośni radiowej i opublikował zbiór poetycki „Trzy zimy”. Wiele wówczas publikował w prasie literackiej, a za nowelę „Obrachunki” otrzymał nagrodę w konkursie literackim pisma „Pion”. 

W grudniu 1945 r. Miłosz wyjechał na placówkę dyplomatyczną do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował w konsulacie w Nowym Jorku i ambasadzie w Waszyngtonie. Napisał wówczas „Traktat moralny”, wydrukowany w miesięczniku „Twórczość” (1947). 

W 1953 roku opublikował powieść „Zdobycie władzy” oraz zbiór poetycki „Światło dzienne”, w którym znalazł się m.in. głośny wiersz „Który skrzywdziłeś”. W wydanym w 1957 r. „Traktacie poetyckim” dokonał rewizji dziejów XX-wiecznej poezji polskiej, oskarżając ją, że porzuciła „te walki, gdzie stawką jest życie”, a umie się podobać jedynie „z przyprawą żartu, błazeństwa i satyry”. Kolejny utwór, „Rodzinna Europa” (1958) był w większym stopniu adresowany do czytelnika zagranicznego niż polskiego. W tym czasie poeta zajmował się też działalnością translatorską, przetłumaczył na język polski m. in. eseje Jeanne Hersch oraz pisma Simone Weil, która wywarła na jego twórczość ogromny wpływ. Wydał również tom esejów i przekładów poezji pt. „Kontynenty” (1958).

W 1957 r. otrzymał nagrodę miesięcznika „Kultura”, a w roku następnym nagrodę Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie. W 1960 r. poeta przeniósł się na stałe do USA, gdzie został profesorem na wydziale literatur i języków słowiańskich na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. W 1965 r. poeta ogłosił kolejny tomik poezji „Gucio zaczarowany”. W 1967 r. wyróżniony został nagrodą literacką im. Mariana Kistera w Nowym Jorku, a w roku następnym nagrodą Fundacji Jurzykowskich.

W 1977 r. Czesław Miłosz wydał esej „Ziemia Ulro”, w którym odwołując się m.in. do myśli Swedenborga, Blake’a i Oskara Miłosza, sprzeciwił się racjonalizmowi współczesnego świata. W tym samym roku ukazał się dwutomowy pamiętnik mówiony Aleksandra Wata pt. „Mój wiek”. Miłosz był jego pomysłodawcą i jednocześnie rozmówcą Wata.

W 1980 r. po wielu latach przerwy utwory Czesława Miłosza znów pojawiły się w Polsce oficjalnie. W roku następnym przyjechał on do ojczyzny, gdzie otrzymał m.in. tytuł doktora honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W roku akademickim 1980-81 objął katedrę Eliota Nortona na Uniwersytecie Harvardzkim w Cambridge, gdzie wygłosił sześć publicznych odczytów o poezji, wydanych jako „Świadectwo poezji”. Po uzyskaniu Nagrody Nobla aktywność twórcza poety wcale nie zmalała. W dalszym ciągu pracował nad przekładami ksiąg Starego Testamentu, wydawał nowe tomiki poetyckie, takie jak „Hymn o perle” (1982), „Nieobjęta ziemia° (1984), „Kroniki” (1987), czy „Dalsze okolice” (1991). Wynikiem jego działalności eseistycznej były zbiory: „Zaczynając od moich ulic” (1985), „Metafizyczna pauza” (1989), „Poszukiwanie ojczyzny” (199I). Poeta opublikował też swój dziennik z lat 1987-88: „Rok myśliwego” (1991). W latach 90-tych Miłosz kontynuował swoje pisanie. Wydał tomiki poetyckie: „Na brzegu rzeki” (1994) oraz „To” (2000) a także kilka utworów prozatorskich: „Szukanie ojczyzny” (1992), „Legendy nowoczesności” (1996), „Życie na wyspach” (1997), „Piesek przydrożny” (1997), „Abecadło Miłosza” (1997), „Inne Abecadło” (1998) i „Wyprawa w dwudziestolecie” (1999). Znakomitym autokomentarzem do jego twórczości są wywiady-rzeki, jakich udzielał Aleksandrowi Fiutowi i Renacie Gorczyńskiej (Ewie Czarneckiej). Uzyskał też tytuły doktora honoris causa uniwersytetów, m.in. w Nowym Jorku, Krakowie, Bolonii czy też na Uniwersytecie Harvarda, gdzie scharakteryzowano go jako „artystę języka, który w życiu pełnym prób i zawiedzionych nadziei użył swoich wyjątkowych talentów i moralnej odwagi, aby przedstawić wymowny komentarz na temat naszej epoki”. 

Czesław Miłosz zmarł w Krakowie w dniu 14 sierpnia 2004 roku.